Just another WordPress.com site

ლიტინტერვიუ პოეტ-მარიკა ჟორჟოლიანთან “ებლიტფოზე” 27.09.2011

გიორგი კილაძე: მარიკა, შენი ლიტერატურული და არამარტო ლიტერატურული CV.მარიკა ჟორჟოლიანი: წერა დაახლოებით 5 წლის ასაკიდან დავიწყე. ეს ზეპირ მეტყველებას უფრო ჰგავდა, რადგან ჩემი მშობლები ახდენდნენ ლექსის დაფიქსირებას, თუმცა ვინც ადრეულ ასაკში იწყებს წერა ყველას ასე ემართება ალბათ. თუმცა მე წერის პროცესს უფრო მოგვიანებით გადავდებდი, როცა თავად დავიწყე სიტყვათა სხვადახსვაგვრ კავშირზე ფიქრი და ამით მოვიხიბლე კიდეც, ეს კი დაახლოებით 7-8 წლის ასაკიდან იყო. შემდეგ წლების მანძილზე მაშინდელ `პიონერთა სასახლეში~ დავდიოდი, მერე სკოლაში კონკურსებში ვიღებდი მონაწილეობას, მერე უნუვერსიტეტში (აქ იყო პატარ-პატარა წარმატებები რა თქმა უნდა) ამ ყოველივემ კი გარკვეული გავლენა იქონია და გარკვეული ბიძგი მომცა მეწერა უფრო და უფრო მეტი ლექსები. როცა შენს გარშემო ემოცია ბევრია, და აქედან უმეტესი დადებითია, უფრო მეტად მძაფრდება სურვილი ახლის შექმნისა; აქვე გეტყვით რომ მე ფილოსოფიურ ფაკულტეტზე ვსწავლობდი და ნარაციის ალტერნატიული წესები გავითავისე და ამაზე კიდევ უფრო ბევრის წერა დავიწყე; შემდაგ სიყვარულის დიდი ეპოპეა დაიწყო და სურვილი ამისი დესკრიფცია მომეხდინა ფურცელთან შეხების აქტუალური (ე.წ. აქტიური) ფორმით. ასე რომ ცხოვრებაშიც და სამწერლობო ასპარეზზე გარკვეული პროცესიული სვლა გრძელდებოდა სიზიფეს ქვების აგორების მსგავსი, თუმცა კი საბოლოო პროდუქტი მივიღე და ქორწილის დღეს ჩემი და ჩემი მეუღლის ერთობლივ კრებულს შევეხე. მანამდე ფილოსოფიური ფაკულტეტის მაგისტრატურაც დავამთავრე `წერის ნარაციული კაზუსები~, იგივე სიტყვების ონტოგენეზისი დესიგნაციას ახდენდნენ ჩემი ნაწარმოებებიდან.ესეც ჩემი ლიტერატურული და არა მხოლოდ ლიტერატურული ჩV. ახლა კი შემდეგ შეკითხვაზე გადავალ.
გიორგი კილაძე: მარიკას ერთი ჩვეულებრივ დღეზე მომიყევი.მარიკა ჟორჟოლიანი: ჩვეულებრივი დღე ერთი შეხედვით ძალიან მარტივი და პრიმიტიულია, როგორც ერთ-ერთი მცირებიუჯეტიანი მომუშავე ნებისმიერი სახელმწიფო მოხელისა, რომლის სამსახურიც (ჩემს შემთხვევაში ეროვნული სამეცნიერო ბიბლიოთეკა) იწყება დღისით და სრულდება რეგულარულად დაოჯახებული ქალის ფუნქციებით (რაც ბავშვზე და ოჯახზე ზრუნვაში გამოიხატება), და რადგან შორს წასულ საუბრებს ვერიდები მეტი დაკონკრეტება ნამდვილად აღარ მსურს.ანუ ჩემს ჩV.-ში `ვარ თუ არა დაოჯახებული~ პასუხია `დიახ~ ეს კი ყველა ზემოხსენებულს და მეტსაც გულისხმობს რა თქმა უნდა.
გიორგი კილაძე: კოლეგები ვართ, ბიბლიოთეკარები… თანამედროვე ბიბლიოთეკაზე ვისაუბროთ, როგორია დღეს და როგორი იქნება მომავალში… მარიკა ჟორჟოლიანი: გააჩნია რომელ ბიბლიოთეკაზე გვსურს საუბარი საქართველოს ბიბლიოთეკებზე თუ ფარგლებს გარეთ. აქ რომ ჯერ დიდი პროგრესი ვერ შეინიშნება ყველა ხედავს. თუმცა ელექტრონული სისტემის მხრივ გარკვეული ძვრები გვაქვს. თქვენც და ჩვენს ბიბლიოთეკასაც, საბოლოო სახით, შესანიშნავი საიტი გამოუვიდა, განსხვავებული სტილისტიკის რა თქმა უნდა. მთავარია მაინც თანამედროვე მოთხოვნებს მივუსადაგოთ ყოველივე, და გარემო ცოცხალ პროცესად, ორგანიზმად ვაქციოთ, სადაც ჩვენი სხეული ჩაინაცვლებს იმ ფურნიტურას რაც გარკვეულ ზოლში დაგვხვდება… მეტს აქ ვერ გავაგრძელებ, ეს სხვა საუბრის თემაა და მასზე ცალკე დისკუსია შეგვიძლია…
გიორგი კილაძე: `სტიგმა~ ჯგუფზე გვესაუბრე…მარიკა ჟორჟოლიანი: `სტიგმატი~ და არა `სტიგმა~ ეს ბევრს ეშლება სხვათაშორის . ისტორიას მე ვერ მოვყვები ეს უფრო დაწვრილებით ფეისბუქის ჩვენს გვერდზე შეგიძლიათ იხილოთ, ან ჯგუფის დამფუძნებელს გიორგი ბუნდოვანს გაესაუბროთ ამაზე, ვიტყვი მხოლოდ ერთს რომ დღესდღეობით ჯგუფმა საუკეთესო ნაბიჯები გადადგა და საკმაო წარმატებებსაც მიაღწია. ასე რომ ჩვენ ვმოქმედებთ და ჰოპლა _ ცოცხლები ვართ!რაც შეეხება ჯგუფის სპეციფიკას ეს არის ერთგვარი ექსპერიმენტი მოიხსნას სიტყვებით გადმოცემის აუცილებლობა და თან გაქრეს პანტომიმის მოძრაობის კლასიკური პარადიგმები. აქ უფრო დაუხვეწავი პლასტიკა და საკუთარი ორგანოების მართვაა, ანუ მთელი ლექსის მუხტი თმის წვერიდან ფრჩხილამდე გაუწყვეტელი რეალური და ამავე დროს ილუზორული გარდატეხაა.
გიორგი კილაძე: გიორგიმ ინტერვიუში მითხრა: `მარიკას ლექსს სჯობია უსმინოო~.. შენ რას ფიქრობ? გიორგის ბუნდოვანის პოეზიაზე რას მეტყვიმარიკა ჟორჟოლიანი: მართალი ჩემი ლექსების მოსმენა ჯობია, ალბათ. ასე მირჩევნია ჯერ წავუკითხო ადამიანს და მერე წაიკითხოს თვითონ… და ამაში ვერაფერს განსაკუთრებულს ვერ ვხედავ. მე ნებისმიერ პოეტს ასე უფრო კარგად აღვიქვამ, თვითონ ბუნდოვანსაც. და ალბათ ეს იქიდან გამომდინარეობს რომ ჩემგან ასეთი ემოცია მოდის. (ზედმეტად ბანალური რაღაც ვთქვი ალბათ ).
გიორგი კილაძე: მარიკა, პირდაპირ გკითხავ, მოგწონს თანამედროვე ქართული პოეზია, საერთოდ რას გვეტყვით ოცდამეერთე საუკუნის ქართულ პოეზიაზე? შენი აზრით, რა მდგომარეობაა ახლა და რა ელის მომავალში? შენი `სავიზიტო ლექსი~ რომელია? იქნებ ჯერ არ გაქვს?შენი აზრით რაზე წერენ ქართველი პოეტები დღეს? შენ ძირითადად, რაზე წერ? ვის ახალ ნაწარმოებს ელოდები ყველაზე უფრო და რატომ? მოგწონსმარიკა ჟორჟოლიანი: ზოგადად რომელ პოეზიაზე ვისაუბრო აღარ ვიცი, მითუმეტეს ახალ საუკუნეში ჯერ მე მარტო განგრძობად მეოცე საუკუნის ბოლი ორ ათწლეულს ვხედავ. ისევ ლია სტურუას ან ბესიკ ხარანაულის მერე ერთ ადგილას დამდგარი და ფურცელზე უფრო ღრმად ჩასული კალამი მეჩვენება მხოლოდ და აბა რა გითხრათ. თუმცა რამოდენიმე მსწრაფლმრბოლელებც შეინიშნება თუმცა გალაკტიონის თქმისა არ იყოს `აკადემიის კიბეზე მეცნიერნი და უვიცნი~ ერთად ადიან და ვინ ჩამოვარდება ჯერ კაცმა არ იცის. გამომდინარე აქედან კონკრეტულად არავის ახალ ნაწარმოებს არ ველოდები, თუმცა მეტ ნაკლებად ვეცნობი თანამედროვე წერის სტილს და ისევ ილიას `გუთანი~ მახსენდება, რომელშიც გარკვეული თემატიკა არ შეინიშნება.მე `სავიზიტო ლექსი~ არ მაქვს, ყოველი ახალი, ან ერთის გამოტოვებით ახალი, მომწონს და იმას ვაქცევ ხოლმე სავიზიტოდ. ზოგადად ყოველი მოქმედი პოეტი თვლის რომ ვითარდება ალბათ და შესაბამისად ახლის და კარგის მოლოდინში იღებს დაუსრულებლად კალამს ხელში.
გიორგი კილაძე: დღეს მნიშვნელოვნად გაიზარდა ქალ პროზაიკოსთა რიცხვი. არსებობს თუ არა რაიმე დამახასიათებელი ნიშანი, თემა, რომელიც ქართველ ქალ პროზაიკოსებს გამოარჩევს მამაკაცი პროზაიკოსებისგან? მწერალი მაკა მიქელაძე თვლის, რომ `მამაკაცების მოთხრობების ნაწილი უფრო თავმობმულია და ნაკლებ მელოდრამატული… სამაგიეროდ ქალების პროზა _ უფრო ინტუიტურია, ხშირად მამაკაცურზე თამამიც, თითქმის ყველა აკრძალული თემა, პირველად ქალებმა წამოწიეს… ვერ მიაჩუმათეს~. ეთანხმები თუ არა? რატომ? ზოგადად ქართულ პროზაზე რას ფიქრობ?მარიკა ჟორჟოლიანი: საერთოდ ქალი უფრო ინტიმური და ახლობელია. მისი ნარატივი კანზე ახლოს გადის და სიტყვები ამიტომაც უფრო მკაფიო და ბუნებრივი გამოსდის. ფაქტიურად მამაკაცები უფრო რაციონალურ პოეზიას წერენ რადგან ჯერ იაზრებენ და მერე აფიქსირებენ, ქალები კი ამ ორივე აქტს ერთდროულად ახდენენ (ვისი შემოქმეებაც უფრო მომწონს იმას ვგულისხმობ რა თქმა უნდა). თუმცა მამაკაცებზე უფრო დაწვრილებით სჯობს მათ მოვუსმინოთ.
გიორგი კილაძე: `აკრძალული თემები~ ვახსენე. როგორ ფიქრობ. არსებობს თანამედროვე ლიტერატურაში ასეთი თემები? ქართულში?მარიკა ჟორჟოლიანი: მგონი არ უნდა არსებობდეს, ამას მწერალი თავისი სხეულით უნდა გრძნობდეს რა `აკრძალოს~ მის ლექსში და რა არა. თუ თვლის რომ აქ ეს ეწერება მაშინ საჭიროა ზუსტად ამ ვექტორზე გააკეთოს აქცენტი და გვერდი არ აუაროს მას.
გიორგი კილაძე: მწერალ დავით ქართველიშვილთან ორი წლის წინანდელი ინტერვიუ მინდა გავიხსენო, სადაც იგი ამბობს: `არც პოეზია და პროზა არ მომკვდარა, უბრალოდ, გარდაიცვალა ანუ სახე იცვალა. შეუძლებელია, დღეს ვინმე ბალზაკივით წერდეს. დიდი კლასიკოსები თავის თავზე ბევრ ფუნქციას იღებენ: მოაზროვნის და ა.შ. დღეს ძალზე დანაწევრდა ეს სფეროები: სოციალური საკითხები ჟურნალისტებმა აიღეს, მორალური საკითხები- ფილონინო სებმა. მწერალი ,,განთავისუფლდა» ამ საკითხებისგან და, უბრალოდ, ამბებს ჰყვება. თუმცა, ვერაფერი ისე ვერ გადმოსცემს ადამიანის ფიქრს, როგორც თხრობა… კითხვას არ დაგისვამ? უბრალოდ კომენტარს გთხოვ…მარიკა ჟორჟოლიანი: თხრობის პროცესი თავისთავად აქტუალური იყო ნებისმიერ დროსა თუ ეპოქაში, ასე რომ არ ყოფილიყო არც ილიადა და ოდისეა გვექნებოდა არც რომელიმე სხვა ანტიკური დრამატული ნაწარმოებები. ასე რომ ნებისმიერი მოაზროვნე სულ ცდილობდა საკუთარი არტეფაქტების დატოვებას პირობითი მნიშვნელობით და მონიშნავდა მას მისივე სხეულის საშუალებით. ანუ წერის პროცესში საკუთარი თავი ცოცხალ პრიორიტეტად გარდაიქმნება და როგორ შეგვიძლია ვთქვათ რომ ეს პროცესი `მოკვდა~. მე სრულიად ვეთანხმები მწერალ ქართველიშვილს როდესაც იგი თხრობაზე ახდენს ინსპირაციას და ამით ხაზს უსვამს მარადიულობის შეგრძნებას. მე მინდა ვწერო და ჩემი წერის მოქმედება ამჯერად ერთი საგნის გადაადგილებაში ცოცხლდება თუ მთელი სხეულის, ან თუნდაც თეატრალური აქტის (რაც ფურცელზე წერიდან მის `შეჭმამდე~ შეიძლება გაგრძელდეს, როდესაც იგი კომპიუტერმა ჩაანაცვლა) ეს უკვე სულ ერთია.
გიორგი კილაძე: საუბარი კრიტიკის თემით განვაგრძოთ. კრიტიკოსს ლიტერატურულ ცხოვრებაში სიმძაფრე შემოაქვს. რამდენად იგრძნობა დღეს ეს სიმძაფრე, თუ ჰყავს დღეს ლიტერატურას კრიტიკოსები, შემფასებლები? ვინ გაგაკრიტიკათ და რატომ? შენ თუ გააკრიტიკე ვინმე? თუ კი, რატომ?მარიკა ჟორჟოლიანი: მე კრიტიკას ვერიდები, საერთოდ ვფიქრობ რომ ნებისმიერი ნაწარმოები თავისთავზე იმდენად უნდა საუბრობდეს რომ ზედმეტი შეკითხვები აღარ უნდა გაუჩინოს მკითხველს ავტორს მიმართ. სხვა თემაა როცა იწყება ნაწარმოებზე მსჯელობა და მასზე უკვე ხელმეორე ნარატივის არტიფიცირება. მე ვფიქრობ ამ დროს ხელმეორე ნაწარმოები იქმნება და ეს თავისთავად საინტერესო პროცესია. ესაა ავტორისეული ახალი ხედვა და ამასთანავე, როგორც მე მესმის ეს ახალი წერის პროცესია. ამიტომ ზოგადად დადებითად ვხვდები ამ მოვლენას. სხვა მომენტია ამ ახალ ავტორს რამდენად კარგი და საინტერესო არტეფაქტი გამოუვა. ჩემი და გიორგი ბუნდოვანის ერთობლივი კრებულის წინასიტყვაობა მწერალმა და კრიტიკოსმა მარსიანმა დაწერა. იქ ფაქტიურად საკმაოდ ვრცლად მოხდა ჩემი შემოქმედების განხილვა (სხვა საკითხია რამდენად ვიმსახურებდი ამას. ასე რომ თუ რაიმე კრიტიკული წერილის ხილვა სურს ვინმეს ჩემს შემოქმედებაზე სჯობს ეს წიგნი მოიძიოს. გიორგი კილაძე: საუბარი ლიტერატურული კონკურსების თემით განვაგრძოთ. ზოგადად, რას ფიქრობ ლიტ. კონკურსებზე. რამდენად ობიექტურად იმართება საქართველოში? რომელიმე ლიტ. კონკურსის ჟიურის წევრობას თუ ისურვებდი? როგორ ფიქრობ ძნელი იქნება?მარიკა ჟორჟოლიანი: მე არ ვიცი რამდენად ობიექტურად იმართება, რადგან ამ სპეციფიკაში ნაკლებად ვარ ჩახედული, თუმცა ქართული მენტალიტეტი ზოგადად რომ ახლობლობის ინსტიტუტს ამუშავებს მყარად ამაზე ნურავინ ნუ ვიდავებთ. თუმცა, მიუხედავად ამისა ვფიქრობ, რომ ნიჭიერი ადამიანის წერის პროცესს და მის შეფასებას მაინც საკმაო ყურადღება ეთმობა. და აქვე უკვე საკმაოდ მოძველებულ ფრაზას შეგახსენებთ: ესაა `კარად შეფუთვის~ და ნაშრომის სწორად გამოყენების მენეჯმენტი.
გიორგი კილაძე: ლიტერატურა მკითხველისთვის იქმნება, ვინ არიან შენი მკითხველები? მკითხველებთან პირისპირ შეხვედრის მნიშვნელობაზეც გვითხარი. ეროვნულ ბიბლიოთეკაში მკითხველებთან შეხვედრაზე რა აზრის ბრძანდები? დაგიგროვდა სათქმელი, რომელსაც ჯერ ლექსის სახეს ვერ აძლევ? როგორ ფიქრობ შეხვედრის შემდეგ გაგიჩნდება ახალი სათქმელი? ბოლოს და ბოლოს მკითხველთან პირისპირ ნებისმიერ შეხვედრას ემოციური მუხტი მოაქვს…მარიკა ჟორჟოლიანი: ფაქტობრივად მე ბოლო ხანებში ძალიან ცოტას ვწერ რადგან ჩემი თავი გარკვეულ ეტაპამდე ამოვწურე, და მსგავსი ნაწარმოებთა მორიგი ალიტერაციები აღარ მხიბლავს. ჩემი სამწერლობო ენა ახლა უკვე დეფინიცირდება მოქმედებით და ამას არტ-ჯგუფ სტიგმატს ვუმადლი. ასე რომ ვპერფორმანსირდი (ასე ვთქვათ). აქ კი მე მაყურებელი გამიჩნდა და მსმენელი ნაკლებ მყავს მით უმეტეს მკითხველი. თუ რაიმე მიგროვდება სათქმელი ვცდილობ ფილმებში `სხეულის ენით~ გადმოვცე. იქ შემფასებელი, ჩვენების დროს, დამსწრე პუბლიკაა. ჩემთვის ყოველ ახალ შეხვედრას შემფასებელთან ემოციური მუხტი მოაქვს და ახალ კაზუსებს მიღვიძებს. ასე რომ მორიგი ასეთი მცდელობა ჩემს მორიგ წარმტებულ სვლას გამოიწვევს მგონი, მით უმეტეს თუ იქ ცოცხალი საუბარი და დებატები გაიმართება.
გიორგი კილაძე: ინტერნეტმკითხველზე რას იტყოდით? თქვენ თუ კითხულობთ წიგნებს ინტერნეტიდან? `კარგია, მაგრამ წიგნი სულ სხვაა?~, საერთოდ ვის უწოდებ გემოვნებიან მკითხველს?მარიკა ჟორჟოლიანი: მე ძალიან მომწონს ინტერნეტში ატვირთული ყოველი წიგნი და სიხარულით ვხვდები დიგიტალიზაციის მიმდინარე პროცესს (მით უმეტეს ჩემი სამსახურის სპეციფიკა ძალიან ახლოს დგას ამასთან). ნებისმიერი ფორმით მხიბლავს ლიტერატურის კითხვა (მთავარია ოთახში სიწყნარე იყოს და ამის საკმარისი დრო მქონდეს, თუმცა სამწუხაროდ ბოლო დროს ამას ნაკლებად ვახერხებ).
გიორგი კილაძე: დღეს ბევრი ნაწარმოები ითარგმნება ქართულად? შენი თუ უთაგმნიათ? ხარისხი მოგწონთ? განსაკუთრებით ლექსების, მათი გავლენა თუ იგრძნობა ქართულ ლიტერატურაში?მარიკა ჟორჟოლიანი: სამწუხაროდ დღეს ბევრი ნაწარმოები ვერ ითარგმნება, და თუ ითარგმნება უმეტესი არც თუ ისე ხარისხიანია. ეს ალბათ მთარგნმელების ნაკლებობით არის გამოწვეული. მათი ინსტიტუციონალური კულტურა ნაკლებ მნიშვნელოვანია ლიტერატურული ცხოვრებისთვის და ამას სამწუხაროდ ნაკლებ ყურადღებას უთმობს `ლიტერატურული ბომონდი~.
გიორგი კილაძე: ლიტერატურა და საგამომცემლო საქმე… რა მდგომარეობაა დღეს ამ მხრივ, საქართველოში? საკმაო რაოდენობის ლიტერატურული ჟურნალ-გაზეთი გამოდის? უჭირთ ავტორებს წიგნების გამოცემა? ლიტერატურული ჟურნალის, გაზეთის, დაარსება არ გიფიქრია?მარიკა ჟორჟოლიანი: ლიტერატურული ჟურნალები ვფიქრობ მაინც საკმარისი რაოდენობით არ გამოდის რადგან რიგით მკითხველამდე ნაკლებად აღწევს, ვფიქრობ ამის კულტურა უკვე მოძველდა ქვეყანაში რადგან ინტერნეტ-სივრცემ საკმაო კონკურენცია გაუწია ლიტერატურული ჟურნალების სპეციფიკურ ფორმას. თან მკითხველის საზოგადოებამ იკლო და უფრო ტექნიკურმა პროგრესიამ გაისწორა და გადაასწრო ლიტარატურული საგაზეთო თუ საჟურნალო პროგრესიას. ამდენად მეც ნაკლებად მიჩნდება სურვილი მქონდეს რაიმე თანამშრომლობა რომელიმე ლიტერატურულ ჟურნალთან და მით უმეტეს ვიყო მისი ხელმძღვანელი. უფრო ვფიქრობ საიტის შიდა სტრუქტურაში ჩავებმებოდი სიამოვნებით.
გიორგი კილაძე: `კაცი, რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა~ მეოცე საუკუნის სამოცდაათიანი წლების დასაწყისში დაიწერა. მას შემდეგ დიდი დრო გავიდა… თითქმის 40 წელი. როგორ ფიქრობ, რით ჰგავს თანამედროვე ლიტერატურისმოყვარული კაცი ვასიკო კეჟერაძეს. ჰგავს კი საერთოდ? `კარცერ ლუქსის~, უფრო ზუსტად წიგნის `იძულებით~ შეყვარების იდეაზე რას მეტყვი?მარიკა ჟორჟოლიანი: ვფიქრობ ბავშვს მშობელმა წიგნი უნდა შეაყვაროს და ყოველ სახლში საკუთარი ე.წ. `კარცერ ლუქსები~ უნდა იდგეს, რადგან ჩემი აზრით არ შეიძლება პატარას, თუ მას ზუსტი მიმართულებით და დოზით მივაწვდით რაიმეს არ გაუჩნდეს იმისი სურვილი კიდევ ახალი და ახალი წიგნები იკითხოს. დოჩანაშვილის პერსონაჟი ისევ ჩვენს გვერდით დადის და ეს, თვითონ ავტორის პიროვნული თვისებებითაც, მარადიული მსვლელობის პროცესია. ამასთან იგი აქ და ახლა ცხადდება წიგნის ხელმეორე გადაშლის დროს.
გიორგი კილაძე: და ბოლოს რას ეკითხებით ყველაზე ხშირად საკუთარ თავს და პასუხი ჯერჯერობით არ იცი? აქვე, კითხვა რომლის პასუხი ზუსტად იცი?მარიკა ჟორჟოლიანი: მსურს რომ კარგი მშობელი ვიყო, უფრო მეტად ჩემი შვილისთვის მსურს ყოფნა და კითხვებიც და პასუხებიც ყველაზე ხშირად ჩემს გონებაში ამის გარშემო მებადება.
გიორგი კილაძე: ლიტერატურა მკითხველისთვის იქმნება, ვინ არიან შენი მკითხველები? მკითხველებთან პირისპირ შეხვედრის მნიშვნელობაზეც გვითხარი. ეროვნულ ბიბლიოთეკაში მკითხველებთან შეხვედრაზე რა აზრის ბრძანდები? დაგიგროვდა სათქმელი, რომელსაც ჯერ ლექსის სახეს ვერ აძლევ? როგორ ფიქრობ შეხვედრის შემდეგ გაგიჩნდება ახალი სათქმელი? ბოლოს და ბოლოს მკითხველთან პირისპირ ნებისმიერ შეხვედრას ემოციური მუხტი მოაქვს…
მარიკა ჟორჟოლიანი: ფაქტობრივად მე ბოლო ხანებში ძალიან ცოტას ვწერ რადგან ჩემი თავი გარკვეულ ეტაპამდე ამოვწურე, და მსგავსი ნაწარმოებთა მორიგი ალიტერაციები აღარ მხიბლავს. ჩემი სამწერლობო ენა ახლა უკვე დეფინიცირდება მოქმედებით და ამას არტ-ჯგუფ სტიგმატს ვუმადლი. ასე რომ ვპერფორმანსირდი (ასე ვთქვათ). აქ კი მე მაყურებელი გამიჩნდა და მსმენელი ნაკლებ მყავს მით უმეტეს მკითხველი. თუ რაიმე მიგროვდება სათქმელი ვცდილობ ფილმებში `სხეულის ენით~ გადმოვცე. იქ შემფასებელი, ჩვენების დროს, დამსწრე პუბლიკაა. ჩემთვის ყოველ ახალ შეხვედრას შემფასებელთან ემოციური მუხტი მოაქვს და ახალ კაზუსებს მიღვიძებს. ასე რომ მორიგი ასეთი მცდელობა ჩემს მორიგ წარმტებულ სვლას გამოიწვევს მგონი, მით უმეტეს თუ იქ ცოცხალი საუბარი და დებატები გაიმართება.
გიორგი კილაძე: ინტერნეტმკითხველზე რას იტყოდით? თქვენ თუ კითხულობთ წიგნებს ინტერნეტიდან? `კარგია, მაგრამ წიგნი სულ სხვაა?~, საერთოდ ვის უწოდებ გემოვნებიან მკითხველს?
მარიკა ჟორჟოლიანი: მე ძალიან მომწონს ინტერნეტში ატვირთული ყოველი წიგნი და სიხარულით ვხვდები დიგიტალიზაციის მიმდინარე პროცესს (მით უმეტეს ჩემი სამსახურის სპეციფიკა ძალიან ახლოს დგას ამასთან). ნებისმიერი ფორმით მხიბლავს ლიტერატურის კითხვა (მთავარია ოთახში სიწყნარე იყოს და ამის საკმარისი დრო მქონდეს, თუმცა სამწუხაროდ ბოლო დროს ამას ნაკლებად ვახერხებ).
გიორგი კილაძე: დღეს ბევრი ნაწარმოები ითარგმნება ქართულად? შენი თუ უთაგმნიათ? ხარისხი მოგწონთ? განსაკუთრებით ლექსების, მათი გავლენა თუ იგრძნობა ქართულ ლიტერატურაში?
მარიკა ჟორჟოლიანი: სამწუხაროდ დღეს ბევრი ნაწარმოები ვერ ითარგმნება, და თუ ითარგმნება უმეტესი არც თუ ისე ხარისხიანია. ეს ალბათ მთარგნმელების ნაკლებობით არის გამოწვეული. მათი ინსტიტუციონალური კულტურა ნაკლებ მნიშვნელოვანია ლიტერატურული ცხოვრებისთვის და ამას სამწუხაროდ ნაკლებ ყურადღებას უთმობს `ლიტერატურული ბომონდი~.
გიორგი კილაძე: ლიტერატურა და საგამომცემლო საქმე… რა მდგომარეობაა დღეს ამ მხრივ, საქართველოში? საკმაო რაოდენობის ლიტერატურული ჟურნალ-გაზეთი გამოდის? უჭირთ ავტორებს წიგნების გამოცემა? ლიტერატურული ჟურნალის, გაზეთის, დაარსება არ გიფიქრია?
მარიკა ჟორჟოლიანი: ლიტერატურული ჟურნალები ვფიქრობ მაინც საკმარისი რაოდენობით არ გამოდის რადგან რიგით მკითხველამდე ნაკლებად აღწევს, ვფიქრობ ამის კულტურა უკვე მოძველდა ქვეყანაში რადგან ინტერნეტ-სივრცემ საკმაო კონკურენცია გაუწია ლიტერატურული ჟურნალების სპეციფიკურ ფორმას. თან მკითხველის საზოგადოებამ იკლო და უფრო ტექნიკურმა პროგრესიამ გაისწორა და გადაასწრო ლიტარატურული საგაზეთო თუ საჟურნალო პროგრესიას. ამდენად მეც ნაკლებად მიჩნდება სურვილი მქონდეს რაიმე თანამშრომლობა რომელიმე ლიტერატურულ ჟურნალთან და მით უმეტეს ვიყო მისი ხელმძღვანელი. უფრო ვფიქრობ საიტის შიდა სტრუქტურაში ჩავებმებოდი სიამოვნებით.
გიორგი კილაძე: `კაცი, რომელსაც ლიტერატურა ძლიერ უყვარდა~ მეოცე საუკუნის სამოცდაათიანი წლების დასაწყისში დაიწერა. მას შემდეგ დიდი დრო გავიდა… თითქმის 40 წელი. როგორ ფიქრობ, რით ჰგავს თანამედროვე ლიტერატურისმოყვარული კაცი ვასიკო კეჟერაძეს. ჰგავს კი საერთოდ? `კარცერ ლუქსის~, უფრო ზუსტად წიგნის `იძულებით~ შეყვარების იდეაზე რას მეტყვი?
მარიკა ჟორჟოლიანი: ვფიქრობ ბავშვს მშობელმა წიგნი უნდა შეაყვაროს და ყოველ სახლში საკუთარი ე.წ. `კარცერ ლუქსები~ უნდა იდგეს, რადგან ჩემი აზრით არ შეიძლება პატარას, თუ მას ზუსტი მიმართულებით და დოზით მივაწვდით რაიმეს არ გაუჩნდეს იმისი სურვილი კიდევ ახალი და ახალი წიგნები იკითხოს. დოჩანაშვილის პერსონაჟი ისევ ჩვენს გვერდით დადის და ეს, თვითონ ავტორის პიროვნული თვისებებითაც, მარადიული მსვლელობის პროცესია. ამასთან იგი აქ და ახლა ცხადდება წიგნის ხელმეორე გადაშლის დროს.
გიორგი კილაძე: და ბოლოს რას ეკითხებით ყველაზე ხშირად საკუთარ თავს და პასუხი ჯერჯერობით არ იცი? აქვე, კითხვა რომლის პასუხი ზუსტად იცი?
მარიკა ჟორჟოლიანი: მსურს რომ კარგი მშობელი ვიყო, უფრო მეტად ჩემი შვილისთვის მსურს ყოფნა და კითხვებიც და პასუხებიც ყველაზე ხშირად ჩემს გონებაში ამის გარშემო მებადება.

Advertisements

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s